Kdal um
|
 |
| Thưởng
thức Kdal |
Hàng năm, khi những cơn mưa cuối mùa và những trận lụt đă dứt, th́
hàng chục đồng bào Cơtu ở quê tôi - thôn Phú Túc xă Hoà Phú, Hoà
Vang ( TP Đà Nẵng) đi theo các triền nà bên suối Lỗ Đông để đào
t́m con Kdal. Kdal là một ấu trùng của một loại côn trùng nào đó,
có thân bằng ngón tay út người lớn, màu trắng ngà, hoặc trắng xanh,
đầu và răng bằng kitin cứng, có hai cái răng nằm ngang, sống ở các
băi bồi ven sông hoặc tại các vùng đất pha các và nhiều lá mục . Đào
được Kdal, nếu không biết xử lư ngay th́ bị mất phẩm chất.Khi đào
được nó, phải nhanh chóng dùng tay phải nắm đầu , tay trái dùng
móng tay xé khúc cuối da đuôi ra và dùng tay phải rảy mạnh, phần
ruột đen sẽ văng ra ngoài, phần c̣n lại trong lớp vỏ mềm là chất
dịch như sữa đặc, tương tự chất dịch trong con nhộng. Kết thúc buổi
đào, mang Kdal xuống suối để rửa sạch .
Hằng năm khi đến vụ Đông Xuân, bà con nông dân, cày đất nà tỉa đậu,
chúng tôi mang giỏ đi theo sau đường cày để nhặt Kdal, vừa bảo vệ
hoa màu sau này, vừa có tí mồi đặc biệt để bồi dưỡng và nhâm nhi vào
buổi chiều với các nhà nông để 'tính chuyện làm ăn “...Kdal um,
không cần dầu ăn, người ta bắc soong lên bếp cho nóng, cho nó vào
khuấy đều, mỡ từ Kdal tươm ra, đủ để nấu chín... Không ǵ hấp dẫn
hơn vào ngày đông rét mướt, hương thơm Kdal xào lan toả bên bếp lửa
hồng ấm áp của đồng bào và xúm xít người già, trẻ con quây quần
thưởng thức ...
Kdal um với đọt cây Thiên niên kiện là món ăn truyền thống, hấp
dẫn của đồng bào Cơtu. Kdal chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn
trong năm và sau mùa mưa lụt, nên rất hiếm và ít người có dịp
thưởng thức. Hiện nay, một số người Kinh đă biết thưởng thức món ăn
dân dă và ngon miệng này, xuất phát từ món ăn truyền thống của
đồng bào dân tộc Cơ tu và không quên trồng trong vườn nhà vài bụi
Thiên niên kiện vừa để làm cảnh, vừa để um, xào ...Kdal, thưởng thức
hương vị thơm ngon của món ăn đậm đà truyền thống dân tộc này.
(Quốc Kỳ)
|