Món mối rang
|
 |
| Bắt mối
dưới ánh đèn điện |
Sau những cơn mưa chiều trong tiết Tiểu măn vào tháng tư ( âm lịch)
hàng năm, nhất là các cơn mưa vừa dứt vào tầm chạng vạng. Lúc này
không khí mát mẻ hẳn lên, cũng là lúc hàng đàn mối dày đặc từ tổ
chui ra với đôi cánh mỏng, bay lấp lánh, chập chờn trong bóng hoàng
hôn. Chúng bay quần tụ vào nơi có ánh sáng. Một số bà con ở miền núi,
ơi ới gọi nhau bắt mối, có khó, có bận đến mấy th́ cũng tranh thủ
bắt vài bát mối, thành thử có câu ca “dí dỏm”: “Con ơi bắt mối đem
rang / Nhanh tay không kẻo, mối sang nhà người”.Nếu không có đèn
điện, khi phát hiện có mối đang bay ra, người ta thắp một cây đèn
dầu, hoặc đèn cầy, cắm giữa cái thau lớn đặt ở nơi thuận tiện ngoài
sân, trong thau đổ nước ngập ¼ cây đèn. Mối thấy ánh sáng cùng nhau
bay đến, sà xuống gặp nước, ướt cánh không bay lên được, nên nằm lại
trong thau, thỉnh thoảng người ta lấy tay khuấy nước trong thau. Nếu
thấy trong thau nhiều mối th́ hốt mối ra bỏ vào bao nilon. Nếu vùng
nào có điện, nhất là các ngọn điện ở trước sân, khi phát hiện có mối,
lập tức tắt tất
cả các ngọn điện trong nhà nhằm mục đích không cho mối vào nhà để
thu hút mối tập trung một chỗ (xác mối chết ở trong nhà khó thu dọn,
kiến đánh hơi sẽ vào nhà v.v. Cũng như cách trên, người ta đặt một
cái thau lớn dưới bóng đèn điện đang thắp sáng, trong thau chỉ đổ ¼
nước, không cần đèn các loại. Lúc bấy giờ, không những có người bắt
mối mà c̣n có các “lực lượng”: khác như : cóc, ễnh ương, gà … cùng
tham gia đớp, mổ …mối .
Công đoạn bắt mối chỉ diễn ta khoảng ½ h là kết thúc, lúc này mối
đă ít dần, chúng bị rụng cánh và rơi dần ở chung quanh khu vực. Sau
khi kết thúc cuộc bắt mối, người ta dùng nước sạch rửa nhẹ nhàng mối
nhiều lần cho sạch và vớt ra một cái rá nhựa để cho ráo nước…Mối
đang bắt c̣n nguyên cánh mỏng, thân dài khoảng 1 cm, bụng lớn bằng
sợi bún tươi, có viềng đen quanh thân màu vàng nâu, ngực và đầu nhỏ
hơn.
Mối rang là món ăn ngon miệng, hấp dẫn đối với đồng bào Cờtu (bà con
gọi là : clap padieng – có nghĩa là mối rang) và một số người Kinh
của quê tôi. Mối là một loại côn trùng giàu chất đạm và khoáng.
Muốn ăn, người ta đặt chảo lên bếp, chờ nóng đều, bỏ vài bát mối này
vào và dùng đũa khuấy đều, mối bốc hơi và khô dần… cho đến khi từ
chảo bay ra một mùi thơm quyến rũ, ngào ngạt, mang hương thơm mùi
châu chấu nướng và những tiếng nổ lẹt đẹt nho nhỏ, báo hiệu mối đă
chín. Lúc này, đổ ra mẹt, lấy các ngón tay đảo nhẹ và sảy, hay bật
cái máy quạt cho cánh mối bay đi, chỉ c̣n lại thân mối vàng ươm.
Không ǵ thú vị bằng khi được thưởng thức hương vị thơm lừng, beo
béo và ngọt bùi …của món mối rang – clap padieng, có thêm vài ly
rượu đế, rôm rả tṛ chuyện cùng với người già, lũ trẻ. Gương mặt của
họ cũng hồng lên, lấp lánh bên bếp lửa hồng.
Ngày nay, ở quê tôi, người Kinh cũng thi nhau bắt mối đem rang.
Khách đường xa, đă một lần thưởng thức cái hương vị thơm ngon, độc
đáo này th́ không thể nào quên và hẹn tiết Tiểu măn năm sau quay
lại.
(Quốc Kỳ)
|