Chiếc
bánh chưng xanh từ bao đời nay đă trở thành món ăn dân tộc
không thể thiếu mỗi dịp tết đến, xuân về. Xưa kia, bánh
chưng là lễ vật cao quư dùng để dâng biếu vua quan khởi
nguồn từ câu chuyện truyền thuyết về hoàng tử Lang Liêu thời
Hùng Vương, nhờ dâng vua cha loại bánh chưng quư giá này mà
được nhường ngôi vua.
Hàng năm,
cứ dịp 10/3 âm lịch, người làng Thanh Khúc lại đem lễ vật
bánh chưng lên đền Hùng (Phú Thọ) để dâng cúng. Đến làng vào
dịp cuối năm ta mới cảm nhận được cái không khí chuẩn bị tết
sớm và náo nức như thế nào. Trong nhà các "ông chủ bánh
chưng" có đến cả tấn gạo, tạ đỗ. Ở làng Thanh Khúc nhà nào
cũng làm bánh chưng. Chỉ có điều làm ít hay làm nhiều thôi.
Gia đ́nh làm ít cũng 1-2 yến gạo mỗi ngày, c̣n gia đ́nh làm
nhiều th́ phải 1-2 tạ gạo.
Vào những
ngày giáp Tết, mỗi gia đ́nh làm bánh chưng ở Thanh Khúc cần
từ 10-25 người phục vụ, cần 5-10 ḷ luộc của khách hàng.
Không ít khách hàng từ các tỉnh, thành phố khác tới đặt bánh.
Những ngày này, từ các em nhỏ 10-15 tuổi đến các cụ già
70-80 tuổi đều tham gia làm bánh.
Bí quyết
ǵ giúp bánh chưng Thanh Khúc ngon và nổi tiếng đến vậy?
Muốn bánh chưng ngon th́ trước hết khâu chọn nguyên liệu làm
bánh phải thật chu đáo. Phải chọn gạo nếp ngon, trước lúc
gói cần được ngâm kỹ, thịt không ôi, đảm bảo mỗi miếng thịt
có đủ thịt b́ mỡ. Đậu xanh khi đồ cần hớt bọt, chín vừa tới,
giúp đậu c̣n độ thơm, ngậy. Nhân đậu, thịt phải cho đủ gia
vị. Lá dong to bản, rửa sạch, lau khô trước khi gói. Gói
xong cần luộc ngay tránh hiện tượng thịt, đậu, gạo để lâu dễ
lên men. Khi xếp bánh để luộc cũng cần phải cẩn thận, nếu
không bánh sẽ bị sống hoặc chín nhừ quá. Lửa đun bánh phải
đều giúp bánh rền, ngon và luộc không dưới 8 tiếng đồng hồ.
Trong
không khí vui tết, vui xuân, người thưởng thức bánh chưng
mới cảm nhận được cái hương vị đậm đà của một loại bánh dân
tộc. Tết mang vài cặp bánh chưng Thanh Khúc tới nhà ai th́
như đem niềm vui, đem không khí ấm áp của mùa xuân tràn ngập
vào gia đ́nh đó.