Cơm Tịnh Tâm

(NetCoDo) Gà bóp rau răm: gà luộc xé phay, bóp với tiêu muối, rau răm và hành lát, rất hợp với khẩu vị của đàn ông Huế. Thường ăn với xôi hoặc cháo gà. Gà phải là gà nuôi trong vườn, thịt chắc, ngọt hơn gà nuôi trong chuồng. Gà bóp phải xé vừa phải, không quá lớn mà cũng không quá nhỏ, trộn với mề gà và gan gà.

Giấm ruốc (giấm nuốt): bún tươi về nấu trụng lại, trút ra để ráo, cắt ngắn, để vào dĩa trộn với canh chua, tôm kho đánh, nuốt (sứa) trộn chung với rau sống và bắp chuối sứ xắt nhỏ, bánh tráng dày nướng vàng bẽ nhỏ, mà chà trắng rang chín giă nhỏ và tương kho. Sắp một thứ một dĩa, khi nào dùng gắp mỗi thứ một ít bỏ vào chén thêm vài muỗng cơm, rồi cho các thứ màu mè, tương, tôm kho đánh, mè bánh tráng vào cho vừa (theo Hoàng Thị Kim Cúc). "Giấm ruốc" chỉ có ở Huế.

Hột é: Ở Huế vào lúc trời nóng nực, người ta hay uống thuốc đá chanh hoặc nước "hột é". Hột é là những hột đen đen, rất nhỏ, nhưng khi bỏ vào nước th́ nở lớn mềm ra.

Hột móc hột muồng: hột ăn ngọt hái trên núi, vùng đồi núi cận sơn Huế (Nhớ Huế là nhớ đến hột móc hột muồng).

Hột sen cánh gián (hột sen mây): là hột sen chín và hái đúng độ (Thông thường hột sen chín vào tháng 5 tháng 6). Với vỏ lụa mỏng như cánh gián. Hạt hột sen này đă nấu chè hoặc làm chè nhăn lồng bọc bột hột sen hoặc dùng làm hột sen để hầm với bồ câu hoặc cầu kỳ hơn nữa là chưng với yến th́ rất bỗ dưỡng, theo các bà nội trợ hồi xưa.

Hột sen Huế: theo Trần Kiêm Đoàn trong "Chuyện khảo về Huế", tháng 5 là mùa "sen rộ", việc hái hoa sen gọi là "đổ bông" và công việc hái gương sen gọi là "đổ hột". Hột sen được chia ra làm 3 loại chính: hột sen cánh gián, hột sen da ḅ và hột sen thường. Hột sen cánh gián là loại hột sen đă phát triển tới mức độ già dặn và hoàn chỉnh nhất nên có lớp vỏ ngoài màu nâu bóng láng như đôi cánh của loài "dán bà" Việt Nam. Loại nh́ gọi là "hột sen da ḅ", v́ có lớp vỏ ngoài màu cỏ đồng như màu da ḅ căng dưới nắng. Thật ra, phẩm chất hột sen tùy thuộc hồ sen hơn là vào loại sen. Hột sen thường được đựng trong cái rỗ nhỏ gọi là "muôn". Hột sen sau khi lấy ra khỏi gương sen được tách ra khỏi vỏ cứng, được bóc vỏ lụa và xoi tim và lấy mầm non giữa hột. Muốn để lâu, hột sen phải được phơi khô, sấy kỹ. Hột sen khô thường được xâu thành chuỗi dài như tràng hạt. Người biết nhiều về sen hồ Tịnh Tâm trong thành nội Huế là cụ Nguyễn Văn Vy (tức Ông Ba Cu), người đă khai thác và nghiên cứu sen hồ này trong khoảng thời gian 40 năm trước 1965.

Kẹo cau: thứ kẹo ở Huế cho trẻ con ăn trông như miếng cau chẻ sáu, gồm có phần trong cứng màu vàng nhạt, phần ngoài màu trắng, thứ kẹo này thường được ngậm mà ăn chứ không nhai v́ cũng khá cứng. Tuy là kẹo của trẻ con nhưng uống một đọi nước chè Huế và ăn một miếng cau ở một quán lá bên đường trong khi ngồi nghỉ chân hưởng gió mát của đồng ruộng, cảm giác thích thú đó khó có thể mà quên.

NTT
(Trích từ Tự điển tiếng Huế của Bùi Minh Đức)

TRANG CHỦ

 LINKS