|
Lăng Đồng Khánh
Vị trí:
Lăng Ðồng Khánh được xây dựng trên vùng đất thuộc làng
Cư Sĩ, nay là thôn Thượng Hai, xã Thuỷ Xuân, Tp. Huế,
tỉnh Thừa Thiên - Huế.
Đặc điểm:
Lăng Đồng Khánh được xây dựng trong 4 đời vua (1888 -
1923) nên vừa mang lối kiến trúc xưa vừa chịu ảnh hưởng
của kiến trúc Tây Âu. |
Sau khi
lên ngôi tháng 2/1888, Ðồng Khánh cho xây dựng ở bên
cạnh lăng mộ vua cha ngôi điện đặt tên Truy Tư để thờ
cúng cha. Công việc đang triển khai thì vua Ðồng Khánh
mắc bệnh đột ngột và qua đời.
Vua Thành Thái lên kế vị và cho đổi điện Truy Tư thành
Ngưng Hy để thờ vua Ðồng Khánh. Thi hài nhà vua được mai
táng đơn giản trên quả đồi có tên là Hộ Thuận Sơn, cách
Điện Ngưng Hy 30m về phía tây. Toàn bộ khu lăng tẩm được
gọi là Tư Lăng.
Năm 1916, Khải Ðịnh - con trai của Ðồng Khánh lên ngôi,
cho tu sửa điện thờ, xây cất lăng mộ cho cha mình và cho
đến tháng 7/1917, mới xong phần cơ bản và đến năm 1923
thì hoàn tất.
Quá trình xây dựng lăng Ðồng Khánh diễn ra trong 4 đời
vua (1888 - 1923), vì vậy lăng Ðồng Khánh mang dấu ấn
hai trường phái kiến trúc của hai thời điểm lịch sử khác
nhau.
Khu tẩm
điện: các công trình vẫn mang lối kiến trúc xưa, lối
kiến trúc “Trùng Thiềm Điệp Ốc” (Nhà có nhiều bộ mái nối
tiếp nhau). Chính điện và các nhà cửa phụ thuộc, vẫn là
những hàng cột sơn son thếp vàng lộng lẫy với trang trí
tứ linh, tứ quí,...Ðiện Ngưng Hy có 24 đồ bản vẽ các
bức tranh trong điển tích “Nhị thập tứ hiếu”, kể về
những tấm gương hiếu thảo ở Trung Hoa. Trên các cỗ diêm,
bờ nóc, bờ quyết của Điện Ngưng Hy xuất hiện những phù
điêu bằng đất nung với các trang trí rất dân giã như
“Ngư ông đắc lợi”, “Gà chọi”. Việc xuất hiện hệ thống
cửa kính nhiều màu và hai bức tranh,...đã nói lên ảnh
hưởng của văn hoá Tây Âu.
Khu lăng: Kiến trúc lăng mộ hầu như được “Âu hoá” hoàn
toàn từ đặc trưng kiến trúc, mô típ trang trí đến vật
liệu xây dựng. Bi Đình là sự biến thể của kiến trúc
Romance pha trộn kiến trúc Á Đông. Tượng quan viên cao,
gầy đắp bằng xi măng và gạch thay cho tượng đá ngói ác
đoa, gạch ca rô.
 |
| |
Tiểu sử vua
Đồng Khánh.
Ðồng Khánh tên là Nguyễn Phúc Ưng Ðường, con trai cả của
Kiên Thái Vương Nguyễn Phúc Hồng Cai (1845 - 1876). Ðồng
Khánh là anh trai cả của hai vị vua Kiến Phúc (1883 -
1884) và Hàm Nghi (1884 - 1885). Tháng 7/1885, khi Hàm
Nghi rời kinh thành phát chiếu Cần Vương kháng Pháp,
triều thần và chính phủ bảo hộ đưa Ưng Ðường vào ngai
vàng đang để trống, lấy niên hiệu là Ðồng Khánh. Ðồng
Khánh làm vua được 3 năm (1886 - 1889) thì băng hà vào
giữa tuổi 25. |
|