Phía đầu băi đá khắc cổ cạnh con đường trục chính liên xă (cũ) có một tảng đá nằm dưới vùng śnh lầy. Ḥn đá có h́nh người nằm phủ phục, đầu quay xuống phía hạ huyện. Ở cuối băi đá đó, cách chừng 2km, có tảng đá lớn cũng h́nh người nằm phủ phục, đầu quay lên, hai tảng đá có h́nh dáng giống nhau.

Đồng bào H’Mông ở quanh vùng Hầu Thào - Tả Van có kể lại: Từ lâu lắm rồi, ở măi phương Bắc xa xôi đă xảy ra một cuộc chiến thảm khốc giữa hai bộ tộc. Kẻ chiến thắng là một tộc trưởng tàn ác, hắn c̣n có một tên phù thủy gian manh làm quân sư. Tên quân sư gian manh rắp tâm chiếm đoạt người con gái độc nhất của tộc trưởng.

Được tin, tộc trưởng huy động quân lính đuổi theo. Tên phù thủy quân sư uất ức nguyện rằng: “Nếu hai đứa trẻ đến suối Kim Hoa mà thoát vào đêm thứ mười th́ hắn sẽ chọn thất bại. Nếu ngày mười một mà chưa qua suối Kim Hoa th́ đôi trẻ sẽ hóa đá”.

 

Đêm thứ mười đôi trai gái đến thượng nguồn suối Kim Hoa (nay là đất Tả Van - Hầu Thào) th́ cô gái không may sa xuống băi śnh lầy c̣n chàng trai đă vượt qua băi śnh lầy, không thấy cô gái, chàng trai liền quay lại để t́m, chạy được một quăng, mệt quá, chàng gục xuống. Trời sáng, chàng hóa đá đầu vẫn quay về phương Bắc - nơi người vợ c̣n ở đó. C̣n cô gái cũng đă hóa đá đầu quay về hướng nam như cố chạy theo chồng. V́ thế, tảng đá chồng lớn hơn tảng đá vợ và chúng có h́nh dạng giống nhau.

Người già trong vùng nói rằng hai tảng đá h́nh như vẫn lần t́m đến nhau. Ở phía phải và trái của hai tảng đá vẫn tồn tại hai cánh rừng nhỏ, cả hai cánh rừng đều có những cây cổ thụ và có hai miếu thờ, một của đồng bào Giáy, một của đồng bào H'Mông thờ mối t́nh chung thủy của chàng trai, cô gái.