Sản xuất bún tại Long Tân

MANH MÚN

“Từ trước đến nay, sự phát triển của làng nghề chưa thật sự được quan tâm. Làng nghề hình thành bởi sự tự phát của một nhóm người” - ông Văn Ngọc Chương, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh nhận định. Theo nghiên cứu, điều tra 10 ngành nghề tại Bà Rịa-Vũng Tàu của Chi cục Hợp tác xã và Phát triển nông thôn: hiện trên địa bàn tỉnh chỉ có 5 nghề có quy mô sản xuất và lao động khá lớn đó là nghề sò ốc tạïo hình, làm bún, trồng nấm rơm, làm bánh tráng và nấu rượu; 2 nghề sản xuất tập trung là nghề mây tre đan và chế tác đá có mô hình hợp tác. Phần nhiều các nghề còn lại có quy mô dưới 100 lao động.

Vấn đề cơ bản nhất của làng nghề và ngành nghề truyền thống ở Bà Rịa-Vũng Tàu là thiếu một quy hoạch tổng thể. Thêm vào đó, đa số sản phẩm của nghề thủ công truyền thống đều có chung “bệnh” là nghèo nàn về chủng loại, đơn điệu và đơn giản về mỹ thuật, (chỉ có nghề tạc đá là nghề có sản phẩm đa dạng do sản xuất theo đơn đặt hàng). Thị trường chính của các sản phẩm thủ công lại đang bị giới hạn ở vùng phụ cận; thị trường miền Trung, miền Tây và miền Bắc thì các sản phẩm thủ công của địa phương chưa xâm nhập được. Còn với những sản phẩm có chất lượng như như bún, rượu, bánh tráng, chuông đúc… lại không có nhãn hiệu và hệ thống phân phối hạn chế nên khả năng thâm nhập thị trường hạn hẹp. “Nguyên nhân là do hạn chế về thông tin và kỹ năng tiếp thị, mặt khác do chất lượng sản phẩm chưa cao và chưa xây dựng được kênh phân phối hợp lý” – ông Trần Xuân Ruệ, Chi cục trưởng Chi cục Hợp tác xã và Phát triển nông thôn nhận xét. Một khó khăn khác trong nghề truyền thống tại Bà Rịa-Vũng Tàu là phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu bên ngoài, vì vậy, 60% các nghề gặp khó khăn về nguyên liệu cung ứng. Do những nhân tố này nên phần lớn các làng nghề ở Bà Rịa – Vũng Tàu đang sản xuất cầm chừng. Mặt khác, do chưa được đầu tư quy hoạch và trang bị hệ thống xử lý chất thải nên phần lớn các làng nghề chưa bảo đảm môi trường, vệ sinh và an toàn lao động.

CẦN MỘT MÔ HÌNH PHÙ HỢP

Để đưa nghề thủ công truyền thống thành thế mạnh của Bà Rịa – Vũng Tàu, ngành nông nghiệp đã phối hợp với cơ quan chức năng đưa ra nhiều mô hình, dự án làng nghề như: Liên kết các làng nghề kết hợp với du lịch, mô hình liên kết cung ứng đầu vào cho làng bún – rượu, dự án sản xuất muối sạch…

Để tạo bước đột phá về phát triển nghề thủ công truyền thống, tỉnh đã có đề án quy hoạch cụm công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp. Cụ thể: làng nghề Tân Phước (huyện Tân Thành) rộng 25 ha chuyên sản xuất các mặt hàng đá, khu tập trung làng nghề chế biến thực phẩm Long Toàn (thị xã Bà Rịa) sản xuất bún, giết mổ gia súc có tổng diện tích 10ha… Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có cơ chế hấp dẫn để thu hút nhà đầu tư, nghệ nhân vào cụm tiểu thủ công nghiệp này. Theo các chuyên gia về kinh tế, việc xây dựng làng nghề thủ công truyền thống phải gắn kết với sự hình thành và phát triển của cộng đồng dân cư. Theo đó, vấn đề cải tiến công nghệ sản xuất ở mỗi ngành nghề, an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường đang là đang là đòi hỏi phải vượt qua nếu như muốn duy trì và phát triển các nghề truyền thống.

Bài, ảnh: Nguyễn Quang

TRANG CHỦ

 LINKS