Vòng tường thành thứ 3 của Kinh
đô Huế, giới hạn khu vực làm
việc, ăn ở và sinh hoạt của vua
và hoàng gia. Tử Cấm thành
nguyên gọi là Cung Thành, được
khởi công xây dựng từ năm Gia
Long thứ 2 (1803), năm Minh
Mạng thứ 2 (1821) đổi tên thành
Tử Cấm Thành. Thành có bình diện
hình chữ nhật, cạnh nam, bắc dài
341m, cạnh đông, tây dài 308m
chu vi 1300m. Tường thành xây
hoàn toàn bằng gạch vồ, dày
0,7m, cao 3,7m. Ở mặt trước,
phía nam là cửa chính Đại Cung
Môn, kết cấu hoàn toàn bằng gỗ,
lợp ngói lưu li vàng. Mặt bắc có
2 cửa Tường Loan và Nghi Phụng (trước
năm 1821 mang tên Tường Lân).
Thời Bảo Đại, sau khi xây lầu
Ngự Tiền Văn Phòng mở thêm cửa
Văn Phòng. Mặt đông có hai cửa
Hưng Khánh và Đông An, về sau
lấp cửa Đông An, mở thêm cửa
Duyệt Thị ở phía đông Duyệt Thị
Đường (ở mặt này cũng mở thêm
cửa Cấm Uyển nhưng rồi lại lấp).
Mặt tây có 2 cửa: Gia Tường và
Tây An. Tất cả các cửa thành ở
ba mặt đông, tây, bắc đều xây
bằng gạch và vôi vữa, mái chồng
nhiều tầng, làm giả ngói. Bên
trong Tử Cấm thành bao gồm hàng
chục công trình kiến trúc với
qui mô lớn nhỏ khác nhau, được
phân chia làm nhiều khu vực.
Vạc đồng trên sân
trước điện Cần Chánh
Khu vực cung Càn Thành, từ Đại
Cung Môn đến điện Càn Thành bao
gồm cả điện Cần Chánh, điện Văn
Minh, điện Võ Hiển, Tả Vu, Hữu
Vu. Từ điện Cần Chánh trở ra
phía trước là nơi vua thiết
thường triều cùng các cận thần.
Có thể xem đây là phần nối dài
của khu Ngoại triều, gắn liền
với khu vực cử hành nghi lễ từ
Ngọ Môn đến điện Thái Hòa. Từ
bức bình phong sau lưng điện Cần
Chánh trở về bắc là phần Nội
Đình. Đây là khu vực ăn ở, sinh
hoạt của vua và gia đình cùng
những người phục vụ.
Khu vực Cung Khôn Thái nằm ở
phía bắc cung Càn Thành, bao gồm
điện Khôn Thái, điện Trinh Minh...
là nơi ăn ở sinh hoạt của Hoàng
Quí Phi và các phi tần mỹ nữ
thuộc Nội Cung. Ở phía đông là
khu vực phục vụ việc ăn uống,
sức khỏe và giải trí của vua,
bao gồm Thượng Thiện đường, Thái
Y viện, Duyệt Thị Đường, vườn
Thiệu Phương, vườn Ngự Uyển.