Chùa Chăm Châu Giang,
Ðịa chỉ của nghệ thuật kiến trúc độc đáo

Về Châu Ðốc (An Giang), đi qua phà sang bên kia sông Hậu là đến các xã của người Chăm. Du khách có thể dễ dàng phân biệt được người Chăm bởi lối ăn mặc và kiến trúc nhà cửa. Người Chăm ở đây thường đội mũ nồi hình nón cụt chóp, đỉnh bằng, may bằng nhung đen, trắng hoặc sẫm màu. Người lớn tuổi hay mặc áo ngắn, cài nút giữa hoặc một kiểu áo như áo bành tô. Phụ nữ Chăm thì mặc váy. Người Chăm ở đây thường dựng nhà sàn ven sông. Cầu thang lên sàn nhà có 7 bậc. Nếu nhà cao, nhiều bậc thang hơn thì bậc thứ 8 phải bẻ quẹo qua trái hoặc qua phải, chứ không được tiếp nối thẳng hàng. Dân tộc Chăm theo đạo Hồi nên đặc biệt kiêng ăn thịt heo.

Dân tộc Chăm có một nền văn hóa lâu đời và độc đáo. Từ thời xa xưa, đồng bào Chăm đã sáng tạo, gìn giữ và không ngừng phát huy nền văn hóa của mình. Khác với đồng bào Chăm ở Bình Thuận, người Chăm ở An Giang có rất nhiều chùa lớn, nhỏ thường gọi là thánh đường mà tiêu biểu và nổi bật nhất là Thánh đường Mubarát ở Châu Giang. Thánh đường Mubarát là một công trình kiến trúc nghệ thuật độc đáo mang đậm nét tín ngưỡng của người Chăm theo đạo Hồi, là một trong những trung tâm sinh hoạt văn hóa của đồng bào Chăm.

Thánh đường Mubarát đã qua 5 lần xây dựng và sửa chữa. Lần cuối cùng do kiến trúc sư Mohamet Amin, người ấn Ðộ thiết kế dựa theo kiểu kiến trúc của chùa ở ả-rập Xê-út. Cổng chính vào thánh đường hình vòng cung, phía trước, trên nóc có một tháp lớn hai tầng. Bốn góc trên nóc chùa có 4 tháp nhỏ, giữa nóc có 2 tháp bầu tròn nhô cao. Từ cửa chính của thánh đường mở ra hai bên, mỗi bên có 2 vòm hình cung, mỗi vòm cách nhau 2m40. Nhìn từ xa ngôi nhà giống các kiến trúc cổ ở ấn Ðộ, Ba T­. Bên trong thánh đường, do đặc điểm của đạo Hồi nên không thờ bất cứ hình tượng thần thánh nào. Ðạo Hồi chỉ tôn trọng tuyệt đối thánh Allah là vị thượng đế cao nhất.

ở đây hàng năm tổ chức 3 lần lễ lớn:

• Lễ Hati vào ngày 10 đến 12 lịch Hồi giáo (tức ngày 3 tháng 7 dương lịch).
• Lễ Chay vào tháng 9 theo lịch Hồi giáo (nhằm ngày 27 tháng 4 dương lịch).
• Lễ sinh nhật của Môhamed (người sáng lập đạo Hồi).

Trong những dịp lễ lớn này cả đồng bào Kinh và đồng bào Chăm quanh vùng tề tựu về đây sinh hoạt, vui chơi rất đông. Ngoài công trình kiến trúc nghệ thuật mang đậm nét tôn giáo do bàn tay con người tạo nên, thánh đường còn gắn liền với cảnh thiên nhiên tươi đẹp. Phía trước thánh đường là dòng sông Hậu hiền hòa, bên trái và bên phải là những ngôi nhà sàn cao ráo nằm san sát nhau, phía sau là cánh đồng ruộng trải rộng... Tất cả làm tăng thêm vẻ đẹp cho chùa Chăm Châu Giang

Hàng năm có rất nhiều đoàn khách trong và ngoài nước về đây tham quan, chiêm
ngưỡng các đường nét kiến trúc độc đáo và thưởng thức cảnh đẹp thiên nhiên xung quanh thánh đưường Chăm.