|
|
Nhà Đinh |
|
Nhà Ðinh trị
vì đất nước
ta trong
khoảng 13
năm
(968-980),
trải qua 2
đời vua, bao
gồm:
- Đinh Tiên
Hoàng;
- Đinh Toàn.
|
♦
Ðinh Tiên
Hoàng
(968-979):
Niên Hiệu:
Thái Bình
(970-979).
Ðinh Bộ Lĩnh
người động
Hoa Lư, Châu
Ðại Hoàng (Hoa
Lư, Ninh
Bình), con
Ðinh Công
Trứ, một nha
tướng của
Dương Ðình
Nghệ giữ
chức Thứ sử
Châu Hoan.
Ðinh Công
Trứ mất sớm,
Bộ Lĩnh theo
mẹ về quê ở
thường đi
chơi với trẻ
chăn trâu,
bắt chúng
khoanh tay
làm kiệu để
ngồi cho
chúng rước
và lấy bông
lau làm cờ
bày trận
đánh nhau.
Lớn lên nhờ
thông minh,
có khí
phách, lại
có tài thao
lược nên khi
Bộ Lĩnh dựng
cờ giấy
nghĩa mong
lập nghiệp
lớn, dân
làng theo
ông rất
đông, nhưng
vì bất hoà
với chú, Bộ
Lĩnh cùng
với con là
Ðinh Liễn
sang ở với
sứ quân Trần
Minh Công ở
Bố Hải Khẩu
(Vũ Thư,
Thái Bình).
Thấy Bộ Lĩnh
là người
khôi ngô có
chí khí,
Minh Công
trao cho Bộ
Lĩnh giữ
binh quyền.
Khi Trần
Minh Công
qua đời Bộ
Lĩnh đem
quân về giữ
Hoa Lư chiêu
mộ hào kiệt
hùng cứ một
phương.
Năm Tân Hợi
(951) đời
hậu Ngô
Vương, Nam
Tấn Vương,
cùng Thiên
Sách Vương
đem quân đến
đánh nhưng
cả hai đều
đại bại phải
rút quân về.
Ðến khi nhà
Ngô mất,
Ðinh Bộ Lĩnh
dụ hàng được
các sứ quân
Ngô Xương
Xí, phá được
Ðỗ Ðộng của
Nguyễn Cảnh
Thạc. Từ đó,
Ðinh Bộ Lĩnh
đánh đâu
được đấy,
được tôn là
Vạn Thắng
vương, chỉ
trong một
năm, Ðinh Bộ
Lĩnh đã bình
được các sứ
quân, lập
thành nghiệp
đế.
Năm Mậu Thìn
(968) Vạn
Thắng Vương
lên ngôi
Hoàng đế lấy
hiệu là Tiên
Hoàng Ðế đặt
quốc hiệu là
đại Cồ Việt,
đóng đô ở
Hoa Lư. Ðinh
Tiên Hoàng
xây cung
điện, chế
triều nghi,
định phẩm
hàm quan
văn, quan
võ, phong
cho Nguyễn
Bặc là Ðinh
Quốc Công,
Lê Hoàn là
Thập Ðạo
Tướng Quân
(tổng chỉ
huy quân
đội) và
phong cho
con là Ðinh
Liễn là Nam
Việt Vương.
 |
|
Đền
thờ
Đinh
Tiên
Hoàng |
Về ngoại
giao để
tránh cuộc
đụng độ với
nhà Tống năm
Nhâm Thân
(972), Ðinh
Tiên Hoàng
sai con là
Ðinh Liễn
mang đồ vật
sang cống.
Vua nhà Tống
sai sứ sang
phong cho
Tiên Hoàng
là Giao Chỉ
quận vương
và phong cho
Nam Việt
Vương Ðinh
Liễn là Tĩnh
Hải quân
Tiết độ sứ
An Nam đô hộ.
Từ đó nước
ta giữ lệ
sang triều
cống phương
Bắc. Ðinh
Tiên Hoàng
đã dẹp xong
loạn sứ quân
nhưng nhìn
chung nhiều
nơi vẫn chưa
tuân theo
luật lệ của
triều đình.
Bởi vậy để
răn đe kẻ
phản loạn,
Ðinh Tiên
Hoàng đặt
vạc dầu ở
trước điện,
nuôi hổ báo
ở trong
vườn, tuyên
cáo rằng ai
phạm tội thì
bỏ vạc dầu
hoặc cho hổ
báo ăn thịt.
Dù chưa phải
dùng hình
phạt ấy
nhưng mọi
người sợ
oai, phép
nước được
tuân thủ.
Nhưng rồi
Ðinh Tiên
Hoàng phạm
sai lầm bỏ
trưởng lập
ấu, cho con
út là Hạng
Lang làm
Thái tử. Con
trưởng là
Nam Việt
Vương Ðinh
Liễn đã theo
Tiên Hoàng
đi trận mạc
từ thủa hàn
vi, không
được kế vị,
tức giận,
sai người
giết Hạng
Lang đi. Họa
loạn gây nên
ngay trong
hoàng tộc.
Năm Kỷ Mão
(979) Ðinh
Tiên Hoàng
và Nam Việt
Vương Ðinh
Liễn bị tên
Ðỗ Thích
giết chết.
Sử chép rằng
tên Đỗ Thích
trước khi
làm hại, đêm
nằm mơ thấy
sao rơi vào
mồm, tưởng
là điềm báo
được làm vua
bèn định
bụng sát hại
minh chủ.
Một hôm Ðỗ
Thích thấy
vua Ðinh say
rượu nằm
trong cung
bèn lẻn vào
sát hại rồi
tìm giết nốt
con cả là
Ðinh Liễn.
Triều thần
tìm bắt được
Ðỗ Thích đem
xử tội và
tôn Vệ Vương
Ðinh Toàn
lên làm vua.
Ðinh Tiên
Hoàng làm
vua được 12
năm, thọ 56
tuổi.
♦ Đinh Toàn
(980):
Ðinh Tiên
Hoàng có 3
người con
trai: Ðinh
Liễn, Ðinh
Toàn (có
sách gọi là
Ðinh Tuệ) và
Ðinh Hạng
Lang. Ðinh
Liễn và Ðinh
Hạng Lang đã
chết mặc
nhiên Ðinh
Toàn kế
nghiệp ngôi
vua. Các đại
thần Ðinh
Ðiền, Nguyễn
Bặc thấy vua
còn nhỏ
quyền bính
nằm cả trong
tay thập đạo
tướng quân
Lê Hoàn, lại
nghi là Lê
Hoàn tư
thông với
Dương Thái
Hậu (Dương
Vân Nga) nên
cử binh mã
đến đánh.
Nhưng bị Lê
Hoàn giết
sạch. Giữa
lúc ấy nhà
Tống nghe
tin Tiên
Hoàng mất,
các đại thần
nước Việt
phân liệt
tranh chấp
gay gắt, có
nguy cơ nội
chiến, muốn
thừa thế
sang lấy
nước Việt
mới hội đại
binh ở gần
biên giới.
Lê Hoàn sai
Phạm Cự
Lượng làm
đại tướng
đem binh đi
chống giữ.
Trước lúc
tiến quân
Phạm Cự
Lượng họp cả
quân sĩ lại
ở trong điện
nói rằng:
"Bây giờ
quân địch
sắp vào cõi
mà vua thì
còn bé, lấy
ai mà thưởng
phạt cho
chúng ta.
Dẫu chúng ta
có hết sức
lập được
chút công
nào thì rồi
ai biết cho?
chẳng bằng
nay ta tôn
Thập đạo
tướng quân
lên làm vua
rồi ra đánh
cũng chưa
muộn. Quân
sĩ nghe nói
đều hô vạn
tuế. Dương
Vân Nga thay
con cầm
quyền trị
nước cũng
thấy rõ chỉ
có Thập đạo
tướng quân
Lê Hoàn là
người có khả
năng gỡ rối
được tình
hình nghiêm
trọng cần
kíp lúc này.
Huống chi ý
chí quân đội
cũng muốn
tôn người
chỉ huy của
họ lên ngôi
tối thượng
thay cho vị
vua mới 6
tuổi là con
Dương Vân
Nga. Bởi
vậy, Dương
Vân Nga đã
lấy trước
long bào, bà
choàng lên
vai Lê Hoàn
trong tiếng
hò reo dậy
trời của
quân sĩ. Sự
tỏ ý nhường
ngôi của
Dương Vân
Nga trong
hoàn cảnh
ấy, đã biểu
hiện thái độ
chính trị
sáng suốt
của một
người, thức
thời có tầm
nhìn xa,
trông rộng
xứng đáng
được coi là
anh hùng".
Ðinh Toàn
chỉ làm vua
được 8
tháng, sử
gọi là Phế
Ðế rồi tồn
tại với tước
vương (Vệ
Vương) có
mặt trong
triều đình
Tiền Lê 20
năm. Năm Tân
Sửu (1001)
trong dịp
cùng vua Lê
Ðại Hành (Lê
Hoàn) đi dẹp
loạn Cử Long
thuộc vùng
Cầm Thuỷ,
Thanh Hoá,
Ðinh Toàn bị
trúng tên hy
sinh trên
chiến tuyến
vào tuổi 27.
Như vậy
triều đình
Ðinh làm vua
được 2 đời,
cả thảy 14
năm. Lê Hoàn
lên làm vua,
Dương Vân
Nga trở
thành Hoàng
hậu.
|
|
Nguồn: TCDL
|
Tel: (04) 39.059.059
Fax: (04)
3933.4659
Hotline:
0944 916 916
