|
Thân đàn là một
khúc nứa, tre
hoặc gỗ tṛn nhỏ,
không có bầu
cộng hưởng. Trên
thân có gắn phím
bấm. Dây đàn
được mắc dọc
theo thân đàn.
Cung kéo chỉ là
một đoạn tre nhỏ
hoặc một thanh
tre khi diễn tấu
người ta cọ phần
cật vào dây.
Cấu trúc đơn
giản nhưng nét
đặc sắc của k'ni
là ở phương thức
khuyếch đại âm
thanh và thay
đổi âm sắc bằng
khoang miệng nhờ
một sợi dây nối
từ dây đàn tới
miệng người kéo
đàn. Vừa kéo
cung và bấm vào
phím tại những
vị trí khác nhau
trên dây để tạo
nên các cao độ,
người chơi đàn
vừa thay đổi
khẩu h́nh lúc
khép lúc mở theo
lời thơ họ muốn
diễn đạt. Âm
thanh của đàn do
đó bị biến dạng
theo, nghe gần
như tiếng người.
Những người hiểu
tiếng dân tộc và
quen nghe K'ni
có thể hiểu được
nội dung ca từ
mà nhạc công
truyền đạt qua
tiếng đàn. Chính
v́ vậy có tộc
cho rằng "k'ni
hát". Có nơi
đồng bào Ê Đê
c̣n sử dụng k'ni
để đọc những bài
thơ xen vào khi
kể Chơ Nắc.
Âm lượng nhỏ và
với đặc tính như
trên, k'ni chủ
yếu là nhạc khí
để bộc lộ tâm
sự, t́nh cảm của
các chàng trai
với các cô gái
vào những lúc
thanh vắng tĩnh
mịch. Đôi khi
người Ê Đê cũng
dùng k'ni để đệm
cho hát khóc
trong lễ tang.
Gần đây k'ni
cũng bắt đầu
được khai thác
và giới thiệu
trên sân khấu ca
nhạc chuyên
nghiệp. |