Dù mới tăng giá vé hơn 20% vào giữa tháng 5/2011, nhưng chỉ sau vài tháng, các hăng hàng không trong nước lại tiếp tục đề xuất tăng thêm 1,5 lần giá trần vé máy bay nội địa và đă được Bộ Tài chính chấp thuận. Giám đốc một công ty du lịch bày tỏ: “Tăng giá vé máy bay ở mức cao ngất ngưởng là điều bất hợp lư. Trong khi cả nước kêu gọi b́nh ổn giá để giảm chỉ số giá tiêu dùng, thế mà một doanh nghiệp vốn dĩ là “con cưng” của Nhà nước lại không làm gương, đ̣i tăng giá tới 2 lần trong một năm”.

Ngay khi có quyết định của Bộ Tài chính đồng ư với đề xuất của các hăng hàng không trong nước về việc tăng giá vé các tuyến bay nội địa, không ít người đă tỏ lo lắng và cho rằng việc tăng giá vé máy bay lúc này là không hợp lí và việc tăng giá vé sẽ dẫn đến việc đi lại bị hạn chế. Thực tế th́ không phải ai cũng có đủ tiền để mua vé máy bay, sử dụng phương tiện máy bay chủ yếu là người có mức thu nhập khá hoặc là người đi công tác, hay công việc đột xuất và gấp gáp, cần tiết tiết kiệm thời gian.

Dù rằng theo các báo cáo thống kê của các hăng hàng không th́ số lượng hành khách nội địa luôn có chiều hướng tăng lên qua các năm, thậm chí c̣n có chuyên gia kinh tế dự đoán trong tương lai, việc người dân lựa chọn phương tiện giao thông đường hàng không để đi lại thay cho việc sử các phương tiện giao thông đường bộ và đường thủy như một xu hướng tất yếu th́ vẫn không thể phủ nhận rằng, hiện nay, số lượng người dân sử dụng phương tiện đi lại bằng đường bộ vẫn là phổ biến. Điều đó phụ thuộc vào mức thu nhập, thói quen của người dân cũng như yếu tố hạ tầng cơ sở giao thông của nước ta hiện nay. Nhưng với việc tăng giá vé máy bay lên cao chót vót như hiện nay, rơ ràng một lần nữa chính các hăng hàng không nội địa đă tự tạo ra những rào cản vô h́nh, khiến người dân ngày càng khó khăn hơn trong việc tiếp cận với phương tiện giao thông này, phương tiện mà ở Việt Nam, từ trước nay, so với mức thu sống và thu nhập của đa số người dân th́ vẫn được xem là xa xỉ.
 

“Cú đánh” trực tiếp vào ngành du lịch

Giá vé máy bay nội địa tăng đă tác động không nhỏ đến các ngành kinh tế khác, đặc biệt, có ư kiến cho rằng việc tăng giá vé máy bay tại thị trường nội địa đang dồn du lịch nội địa vào thế "chết" dần v́ sức cạnh tranh ngày một yếu đi...

Hầu hết các công ty du lịch trong nước khi nhận được thông tin này th́ đều cho rằng bị bất ngờ. Và không những thế, đại diện của một số công ty lữ hành nội địa c̣n cho rằng việc tăng giá vé các tuyến bay nội địa là một “cú đánh” trực tiếp vào các công ty du lịch, nhất là các công ty du lịch vừa và nhỏ chuyên kinh doanh du lịch nội địa.

Ông Trần Quốc Bảo – Trưởng pḥng du lịch nội địa Công ty Dịch vụ lữ hành Saigontourist cho biết: “Đây thật sự là một tin sốc với các công ty du lịch nội địa”. Theo ông Bảo, nhiều tour nội địa đă lên giá bán, một lượng khách đă đăng kư, đóng tiền mua tour với giá tăng 5 - 15% so với ngày thường, giờ những khách chưa đăng kư mua tour liệu họ có chấp nhận nổi mức giá c̣n tăng hơn trước?

Tương tự, Giám đốc Công ty Du lịch lữ hành Quốc tế Asian Trails – bà Bùi Viết Thủy Tiên th́ bày tỏ sự lo lắng: “Chúng tôi thật sự không biết phải giải quyết thế nào v́ giá tour công ty đă kư hợp đồng với đối tác nước ngoài cho đến hết năm 2012, thậm chí nhiều đối tác c̣n kư đến tận tháng 3/2013”.

Giá trần vé máy bay nội  địa chặng TPHCM - Hà Nội khứ hồi đă tăng lên 5 triệu đồng vào tháng 5/2011, lại tiếp tục tăng lên 6 triệu đồng và có thể sẽ là 8 triệu đồng nếu như đề xuất nới trần giá vé máy bay được Bộ Tài chính thông qua. Việc tăng giá vé máy bay tại thị trường nội địa đang dồn du lịch nội địa vào thế "chết" dần v́ sức cạnh tranh ngày một yếu đi.

Nhiều ư kiến cho rằng, các hăng hàng không không cần thiết phải tăng giá vé máy bay, nhất là vào lúc kinh tế đang gặp nhiều khó khăn như hiện nay.

Giám đốc pḥng vé Ánh Dương (Hà Nội) ông Trần Văn Hưng cho biết: “Việc tăng giá vé máy bay nội địa sẽ đẩy du lịch vào chỗ khó, đó là chưa nói đến việc một số hăng hàng không khác có đường bay bị giới hạn, vốn đă rất ít khách, nay có quyết định mới về việc tăng giá vé họ cũng buộc phải tăng theo. Trước đây, pḥng vé tôi bán cho nhiều công ty đi công tác nhưng nay họ đều tự động cắt giảm, chỉ đi khi nào thật sự cần thiết v́ làm ăn khó khăn, giá vé lại quá cao. Nhiều công ty trước đây cho nhân viên đi du lịch bằng vé máy bay nhưng nay cũng không c̣n”.

Cũng theo ông Hưng, giá vé máy bay nội địa tăng hơn 20% là quá cao, trong khi nền kinh tế đang khó khăn. Sản xuất không có hàng, tất cả các khoản phí sinh hoạt đều tăng th́ buộc người tiêu dùng phải thắt chặt chi tiêu. Nếu nói rằng không tăng giá vé th́ các hăng hàng không  kinh doanh sẽ lỗ nhưng khi khách hàng mua vé nếu trả lại cũng sẽ bị trừ đầu trừ đuôi, làm kiểu ǵ th́ hăng hàng không cũng có lợi, vậy có cần thiết phải kêu lỗ và tăng giá lúc khó khăn này? Việc tăng giá vé lúc này là không hợp lí.

Lo ngại nguy cơ chảy máu ngoại tệ

PGS.TS Hoàng Xuân B́nh – giảng viên bộ môn Kinh tế trường ĐH Ngoại thương phân tích: Thực tế  cho thấy, nhu cầu người dân trong nước du lịch, thăm viếng ngày càng nhiều. Người dân trong nước cũng góp phần là nguồn thu quan trọng đối với các hăng hàng không nội địa.

Mặt khác, người dân đă biết so sánh giá vé giữa các chuyến bay du lịch nước ngoài với số tiền chi trả cho giá vận chuyển trong nước và số đông người dân có thu nhập từ trung b́nh khá đă chọn các điểm đến quốc tế. Trong khi đó, khách quốc tế đến Việt Nam cũng e ngại về việc phải chi trả một khoản cao hơn trong khi điểm du lịch ít hơn mong muốn.

“Điều này đẩy nền công nghiệp du lịch trong nước đến t́nh trạng ngày càng khó khăn hơn, đồng thời ảnh hưởng đến nền kinh tế nói chung, khi ta phải đối mặt hiện tượng chảy máu ngoại tệ. Theo tôi, Bộ Tài chính nên xem xét lại vấn đề thông qua việc nâng giá trần vé máy bay trong thời gian này, khi mà chỉ số tiêu dùng đang tăng cao. Đặc biệt, việc tăng giá vé máy bay c̣n sẽ dẫn đến nguy cơ chảy máu ngoại tệ v́ khách du lịch sẽ lựa chọn tour du lịch nước ngoài thay v́ các tour du lịch với điểm đến trong nước.” – PGS. TS Hoàng Xuân B́nh phân tích thêm.

Bài viết: Hoàng  Nguyễn